ver·trou·wen het; o geloof in iems goede trouw en eerlijkheid
Hierboven staat de uitleg die de Van Dale geeft aan het woord ‘vertrouwen’. Deze uitleg maakt al vrij snel duidelijk dat het een vrij belangrijke eigenschap is om uit te stralen. Want hoeveel kun je bereiken als je eerlijkheid en goede trouw in twijfel worden genomen?
Vrij vaak spreken mensen mij aan door eerst mijn naam te zeggen. “Mischa, ben jij het eens met deze kwadratische hypothetische en vrij dubbelzinnige en ongenuanceerde formule?”, “Mischa, nog bedankt voor het repareren van mijn raketmotor”, “Wat is de zin van het leven, Mischa?”. Dit doen ze niet aan het begin van een gesprek—om te laten weten dat het aan mij is gericht—, maar voornamelijk tussendoor, terwijl we al aan het praten zijn.
Dit zette mij aan het denken. Iemands naam op deze manier zeggen geeft verder geen toevoeging aan het gesprek. Het heeft wel twee effecten. Ten eerste zorgt het ervoor dat je beter gaat letten op wat die persoon te zeggen heeft. Je eigen naam horen triggert jouw auditieve systeem de aandacht te vestigen op de bron. Dit fenomeen noemen ze het ‘cocktail party effect’. Ten tweede lijkt het alsof de persoon meer autoriteit krijgt. Dit doordat mensen die echt autoriteit hebben je meestal ook bij naam aanspreken. Hierdoor ontstaat een soort associatie, het creëert een soort van vertrouwen. Dit vertrouwen kun je op veel meer manieren krijgen. Een slim-fit Italiaans gesneden Gucci pak, met dunne toon-op-toon strepen staat veel wereldser dan een shirt van de H&M. Door je gezichtshaar te laten groeien tot een volle baard (sorry vrouwen, deze is niet aan jullie besteed, hopelijk) komt iemand vaak al vakkundiger over dan het gladgeschoren broekie. Een bril—het typische cliché voorwerp van een nerd—zorgt er automatisch voor dat voor anderen je IQ met 20 punten stijgt. Een witte doktersjas (bestaan er ook andere kleuren?) zorgt ervoor dat alles wat je zegt op medisch gebied ook automatisch klopt. Zolang je maar alle ziekten bij de Latijnse naam noemt, en door blijft praten (voor huisartsen geldt dat ze zo onduidelijk mogelijk moeten schrijven). Zo zijn er vele manieren waarop je bij voorbaat al vertrouwen kunt winnen.
Leeftijd is echter de meest belangrijke factor bij het winnen van vertrouwen. Het is een argument wat ouders al bij kinderen gebruiken. ”Ik ben ouder en wijzer, en daarom heb ik gelijk”. Dit voorval komt ook regelmatig bij mij voor. In vergaderingen kijken sprekers toch vaker de oudere mensen aan en letten ze niet echt op mij. Ik ben jong; en dus niet wijs. Bovendien ben ik gladgeschoren, heb ik meestal geen bril op, nooit een pak en al helemaal geen doktersjas aan.
Maar komt wijsheid wel echt met de jaren? In zekere zin wel, maar daardoor hoeven niet alle jongeren afgeschreven te worden. De meeste kennis behoor je toch op je opleiding op te doen en dat doe je meestal allemaal op jongere leeftijd. Wat daarna volgt is vaak aanvullende kennis en praktijk ervaring. Ook ben je op jongere leeftijd nog niet gevormd en werk je niet volgens een bepaald stramien waar je niet meer uit kan komen. Je bent nog kneedbaar en wil graag nieuwe dingen uitproberen.
Zelf leg ik vaak zaken op een gemakkelijke, begrijpbare manier uit. In plaatst van allerlei vakjargon te gebruiken, zeg ik het in spreektaal. Dit lijkt me fijner voor anderen, maar helaas is het negatief voor het vertrouwen. Ik kan beter een pak aantrekken en eloquent zijn om een punt te maken. Omdat het ingewikkeld klinkt zal ik vast wel gelijk hebben.
Er zijn dus vele manieren om vertrouwen uit te stralen, maar helaas zijn die vaak allemaal gefabriceerd gedrag. Het komt neer op bepaalde trucjes—zoals langere woorden gebruiken en een duur pak aantrekken—die ervoor zorgen dat men aanneemt wat je zegt. Pretentiousness makes the world go round.